{"id":256,"date":"2011-10-15T02:24:46","date_gmt":"2011-10-15T00:24:46","guid":{"rendered":"http:\/\/eclipse.teleskopy.net\/?p=256"},"modified":"2021-06-14T00:46:50","modified_gmt":"2021-06-13T22:46:50","slug":"havasupai-ludzie-blekitnej-wody","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eclipses.eu\/index.php\/2011\/10\/15\/havasupai-ludzie-blekitnej-wody\/?lang=pl","title":{"rendered":"Havasupai – ludzie b\u0142\u0119kitnej wody"},"content":{"rendered":"\"\"<\/a>Havsuw\u2019 Baaja<\/strong> – Ludzie B\u0142\u0119kitno Zielonej Wody \u017cyli w okolicach Wielkiego Kanionu Kolorado od przynajmniej 800 lat, zamieszkuj\u0105c przede wszystkim okolicach Kanionu Katarkt. Przez wieki \u017cyli z rolnictwa, \u0142owiectwa i zbieractwa w okolicach Wielkie Kanionu, kt\u00f3ry wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas kojarzy z niezwykle trudnym do \u017cycia terenem – jednak ich skarbem by\u0142o miejsce pe\u0142ne zieleni i pi\u0119knych strumieni. Po raz pierwszy z Europejczykami zetkn\u0119li si\u0119 w 1776 roku, jednak a\u017c do 1870 roku kontakty pozostawa\u0142y rzadkie i nie wp\u0142ywa\u0142y znacz\u0105co na ich kultur\u0119, obyczaje i miejsce na Ziemi. W\u00f3wczas w okolicach Cataract Creek odkryto z\u0142o\u017ca srebra i rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 lokalna gor\u0105czka srebra, w efekcie kt\u00f3rej prezydent Chester A. Arthur odebra\u0142 Indianom ca\u0142y p\u0142askowy\u017c ponad Kanionem, miejsca ich tradycyjnego zimowania i pozostawiaj\u0105c im jedyni 2,10 km\u00b2 ziemi w  obr\u0119bie kanionu Katarakt. Dodatkowo migracja osadnik\u00f3w zmniejszy\u0142a drastycznie liczb\u0119 zwierzyny \u0142ownej, z\u0142e nawadnianie wywo\u0142a\u0142o siln\u0105 erozj\u0119 cennej gleby. Wreszcie kontakty z osadnikami narazi\u0142y Ludzi B\u0142\u0119kitnej Wody na obce im choroby – osp\u0119, odr\u0119 i gryp\u0119. W 1906 roku liczba Indian spad\u0142a do 166 os\u00f3b. W 1908 roku Wielki Kanion Kolorado uzyska\u0142 status pomnika narodowego USA, a 11 lat p\u00f3\u017aniej – Parku Narodowego. Niestety to jeszcze pogorszy\u0142o sytuacj\u0119 Havasupai bowiem Park podj\u0105\u0142 pr\u00f3by odebrania i tak ju\u017c skromnego obszaru jaki pozostawa\u0142 ich rezerwatem. \"\"<\/a>W obawie przed utrat\u0105 to\u017csamo\u015bci Indianie podj\u0119li walk\u0119 prawn\u0105 o odzyskanie swych ziem. W 1968 roku wygrali pierwsz\u0105 spraw\u0119 przeciwko USA – s\u0105d uzna\u0142, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 teren\u00f3w odebranych im w 1882 zosta\u0142a przez rz\u0105d federalny przej\u0119ta nielegalnie – cho\u0107 co ciekawe, wyrokiem s\u0105du Indianie mogli odkupi\u0107 go w cenie rynkowej (55 cent\u00f3w za akr). Jednak pierwszy korzystny wyrok da\u0142 Ludziom B\u0142\u0119kitnej Wody si\u0142\u0119 do walki o odzyskanie 1020km\u00b2 , kt\u00f3re zosta\u0142y im odebrane. Ostatecznie w 1975 roku prezydent Gerald Fox podpisa\u0142 ustaw\u0119 przekazuj\u0105c\u0105 650km\u00b2, kolejne 300km\u00b2 pozostawiaj\u0105c w gestii National Park Service, ale do u\u017cytku Indian. Obecnie liczba Ludzi wzros\u0142a do 639 z czego znaczna wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka w Supai, stolicy Rezerwatu, jednego z najbardziej niedost\u0119pnych miast w USA, do kt\u00f3rego mo\u017cna dotrze\u0107 jedynie helikopterem lub pieszo z Hualapai Hilltop, dok\u0105d mo\u017cna dojecha\u0107 najpierw jad\u0105c oko\u0142o 100 km s\u0142ynn\u0105 star\u0105 drog\u0105 Route 66, a nast\u0119pnie drog\u0105 BIA 18.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/h2>\n

 <\/h2>\n

Klimat<\/h2>\n

W Maju \u015brednia temperatura noc\u0105 wynosi 10\u00baC, w dzie\u0144 30\u00baC, na p\u0142askowy\u017cu za\u015b – odpowiednio 4\u00baC, w dzie\u0144 21\u00ba; przy \u015brednich miesi\u0119cznych opadach 16mm.<\/p>\n

Odwiedzaj\u0105c Havasupai<\/h2>\n

\"\"<\/a>Wyprawa do kanionu Havasupai to wyprawa do – prawie – nieznanego. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 turyst\u00f3w podr\u00f3\u017cuj\u0105cych nad Wielki Kanion Kolorado trafia na jego pustynn\u0105, po\u0142udniow\u0105 kraw\u0119d\u017a (South Rim).  Mniejszy procent dociera na p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a (North Rim) podobnie jak my za kilka dni. Z tych dw\u00f3ch miejsc pochodzi najwi\u0119cej zdj\u0119\u0107 Wielkiej Dziury, i najwi\u0119cej kartek pocztowych. Na kt\u00f3rych cz\u0119sto ukazane s\u0105 wodospady o niezwyk\u0142ej urodzie. Wodospady ? Na pustyni ? Ot\u00f3\u017c w naszych planach jest dotarcie do najmniej znanej cz\u0119\u015bci kanionu, a zarazem by\u0107 mo\u017ce najpi\u0119kniejszej – dotarcie w\u0142a\u015bnie do tych wodospad\u00f3w: Havasu, Mooney, Rock i nowego wodospadu Navajo (a by\u0107 mo\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z nas dotrze do oddalonych o sze\u015b\u0107 kilometr\u00f3w wodospad\u00f3w Beaver). \"\"<\/a>Wyj\u0105tkowe te miejsca tworzy potok Havasu, meandruj\u0105cy po r\u00f3wninach ponad kanionem zanim po 80 kilometrach dotrze do kanionu Katarakt. Niedaleko od Supai w \u017ar\u00f3d\u0142ach Supai  do\u0142\u0105cza do\u0144 podziemna rzeka. Przez ca\u0142y rok woda w strumieniu ma temperatur\u0119 21\u00baC, niezwyk\u0142\u0105 b\u0142\u0119kitno-zielon\u0105 barw\u0119 oraz wspania\u0142e formacje trawertynu wytr\u0105caj\u0105cego si\u0119 z nasyconej w w\u0119glan wapnia wody.<\/p>\n

\"\"<\/a>Do sierpnia 2008 roku pierwszym wodospadem jaki mo\u017cna by\u0142o ujrze\u0107 by\u0142 wodospad Navajo o wysoko\u015bci 21 m oddalone oko\u0142o 2km od Supai w drodze do campingu. Jednak pot\u0119\u017cna pow\u00f3d\u017a zmieni\u0142a topografi\u0119 terenu niszcz\u0105c wodospad i tworz\u0105c obok nowy. Nieco dalej docieramy do wodospad\u00f3w Havasuw Hagjahgeevma, wysokich na 37 metr\u00f3w spadaj\u0105cych z pionowego klifu do serii jeziorek. Kolejny wodospad to Mooney Falls o wysoko\u015bci 64 metr\u00f3w.  Istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zej\u015bcia do podstawy wodospadu jednak nie nale\u017cy ona do \u0142atwych i obejmuje wspinaczk\u0119 z u\u017cyciem \u0142a\u0144cuch\u00f3w.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Wybieraj\u0105c si\u0119 do Havasupai nale\u017cy koniecznie pami\u0119ta\u0107 by zabra\u0107 ze sob\u0105:<\/p>\n