Gosses Bluff



Animacja przedstawiająca pozostałości krateru meteorytowego Gosses Bluff w Australii.

Gosses Bluff jest uważany za zerodowane pozostałości centralnego wzniesienia pozostałego po znacznie większym kraterze meteorytowym. Struktura ta znajduje się w południowej części Terytoriów Północnych Australii, około 175 km na zachód od Alice Springs i około 212 kilometrów na północny-wschód od Uluru.

Uważa się, że krater został utworzony przez uderzenie asteroidy lub komety około 142,5 ± 0,8 milionów lat temu, bardzo blisko granicy między Jurą a Kredą. Początkowo krater miał średnicę około 22 km jednak ta dawno temu uległa zatarciu w wyniku erozji. Widoczny dzisiaj pierścień wzgórz o średnicy 5 km i wysokości 180 m jest interpretowany jako relikt centralnego wzniesienia krateru – bardzo twardych skał wyniesionych na powierzchnię ze znacznej głębokości. Impaktowe pochodzenie tej struktury po raz pierwszy zaproponowano w 1960 roku, jako dowody wskazując liczne stożki impaktowe.

Bolid uderzył w płaską równinę, leżącą około 2km powyżej obecnej powierzchni. Eksplozja miała charakter kataklizmu, prowadząc do całkowitego odparowaniu bolidu, wzbijając chmurę o wysokości kilku kilometrów w kształcie grzyba, taką samą, jak te, które powstają w wyniku wybuchu nuklearnego. Szacuje się, że energia uderzenia była przynajmniej 200 000 razy większa od bomby atomowej zrzuconej na Hiroshimę. Poza zniszczeniem tysięcy kilometrów kwadratowych wokół krateru zderzenie było zapewne odczuwalne na całym świecie.

Nieznana jest wielkość meteorytu.  Badacze sądzą, że uderzył w Ziemię z prędkością około 70 km / sekundę przenikając nie więcej niż 600 m wgłąb. Jednocześnie uderzenie było na tyle silne, że wywołało pęknięcie warstw skalnych na głębokości powyżej 4 km. Impakt spowodował potężną kompresję, po której nastąpiło odbicie, tworząc duży krater o średnicy 20-25 km i wyniesienie centralnych skał z głębokości tysięcy metrów poniżej. Skały centralnej, obecnie widocznej  części pochodzą z głębokości ponad 3000m, a te w zewnętrznej części krateru z głębokości około 200 metrów. Szacuje się, że obecnie powierzchnia terenu leży około 2 km poniżej powierzchni uderzenia.

Krawędź Gosses Bluff wznosi się 180 m nad otaczającą równiną, i jest ograniczona przez strome klify. Depresja w centrum struktury leży tylko nieznacznie powyżej poziomu równiny  na północnym skraju Kotliny Amadeus. Płaska równina synkliny składa się z warstw datowanych na proterozoik i paleozoik, mających około 8 km grubości. Po stronie północno-wschodniej pierścień krateru został nacięty w wyniku erozji wodnej. Na szczycie pierścienia, na wysokości około 900 m npm, znajduje się starożytna powierzchnia erozyjna, pochodząca  z późnej epoki kredy i trzeciorzędu.

Dowody bezpośredniego uderzenia meteorytu, według Twidale & Campbell, to warstwy osadów, które są stromo pofałdowana a także lokalnie odwrócone, liczne stożki udarowe, a także płaskie struktury w kwarcu, osady, które zawierają fragmenty mające do kilkudziesięciu metrów średnica i szkła mineralne. Skatalogowano tu także anomalie grawitacyjne i magnetyczne podobne do tych z innych struktur, które uznaje się struktury uderzeniowe. Najmłodsze skały zdeformowane przez uderzenie zostały datowany na koniec dewonu, wskazując na wiek około 144 mln lat.

Krater został nazwany Gosses przez podróżnika Ernesta Gilesa w 1872 roku na cześć H. Gosse, członka Royal Society.

Dla Aborygenów Arrernte miejsce to jest święte i znane jako Tnorala. W legendach Arrernte Tnorala także jest dziełem kosmicznego oddziaływania: w czasie śnienia, grupa niebiańskich kobiet tańczyła wśród gwiazd Drogi Mlecznej. Jedna z kobiet zmęczyła się i odłożyła dziecko w do drewnianego kosza. Gdy kobiety nadal tańczyły, kosz przewrócił się a niebiańskie dziecko spadło na Ziemię tworząc okrągły górski pierścień. Rodzice dziecka, gwiazda wieczorna i poranna, do dnia dzisiejszego poszukują swojego dziecka.

Nadchodzące wyprawy, które zaprowadzą Cię w to miejsce to:

Byliśmy tutaj:

Źródła:

  • Obrączkowe zaćmienie Słońca – 20 maja 2012 – USA

    Obrączkowe zaćmienie Słońca – 20 maja 2012 – USA

      Rok 2012 nie obfituje w zaćmienia (są tylko dwa, i tylko jedno z nich będzie zaćmieniem całkowitym) ale zarówno majowe – obrączkowe, jak i całkowite listopadowe – będą miały miejsce nad niezwykle fotogenicznymi krajobrazami. Majowe zaćmienie rozpocznie się nad południowymi Chinami, przebiegnie wzdłuż wybrzeży Państwa Środka by następnie zawitać…

  • Całkowite zaćmienie Słońca – 14 listopada 2012 – Australia

    Całkowite zaćmienie Słońca – 14 listopada 2012 – Australia

    Najbliższe całkowite zaćmienie Słońca rozpocznie się o wschodzie Słońca nad Australią, minie północną wyspę Nowej Zelandii i pobiegnie poprzez Pacyfik nie docierając jednak do wybrzeży Ameryki Południowej. Punkt maksymalnego zaćmienia wystąpi gdzieś na środku Oceanu Spokojnego z dala od jakiegokolwiek lądu stałego: Obserwacje zamierzamy prowadzić na południe od Port Douglas,…

  • Park Narodowy Capitol Reef

    Park Narodowy Capitol Reef

    Park Narodowy Capitol Reef leży w Utah. Na jego obszarze ochroną objęto barwne kaniony i monolity leżące wzdłuż długiego na 120km uskoku Waterpocket Fold. Choć Park jest bardzo długi – ma około 160 km długości – jest przy tym bardzo wąski i większość odwiedzających go dostrzega go tylko przez moment…

  • Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – Honkgong

    Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – Honkgong

    Ostatni dzień w Chinach i Hongkongu zaczynamy od nadania naszych bagaży na lot do Polski. Nie – nie musimy z nimi wędrować cały dzień po mieście. Nie musimy nawet pojawić się na lotnisku. Można to zrobić na kilku wybranych stacjach metra, które poza tym są centrami handlowymi i centrami rozrywki,…

  • Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – Macao

    Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – Macao

    Tego dnia w planach mieliśmy odwiedzenie drugiej chińskiej strefy autonomicznej – pozostałości po portugalskiej kolonii a obecnie chińskie Las Vegas – Makau. Metrem dotarliśmy na Kowloon a następnie leją prowadzącą na południe pod Kowloon Park, pod ogromnymi poskręcanymi konarami cynamonowców dotarliśmy do przystani Tsim Sha Tsui skąd odpływają podobne do…

  • Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – Honkgong

    Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – Honkgong

    Przed południem kierowanie wycieczką z niewiadomych powodów powierzono mnie – może dlatego, że ktoś gdzieś się dopatrzył w wykształceniu Architekt. Albo co? W efekcie na sam początek dotarliśmy do wieży International Finance Center – póki co najwyższego (i jednego z najwyższych na świecie) budynku w Hongkongu mając nadzieję, na dostanie…

  • Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – przez Shenzen do Hongkongu

    Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – przez Shenzen do Hongkongu

    Wczesnym popołudniem kuszetkobus wypluł nasze połamane szczątki na dworcu autobusowym w Szenzen skąd pieszo, z całym dobytkiem udaliśmy się w stronę przejścia granicznego do Hongkongu. Co ciekawe – europejczycy potrzebują wizy wjazdowej do Chin, ale nie do Hongkongu ani nie do Makao, mimo, że te autonomiczne terytoria są jednak częściami…

  • Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – Xinping – jaskinia Lotosów

    Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – Xinping – jaskinia Lotosów

    Rano postanowiliśmy się wybrać z Andrzejem do jaskini Lotosów – Lotos Cave. Zgodnie z tradycyjnym myśleniem udałem się do biura, nad którego drzwiami – poniżej robaczków – napis głosił „Lotos Cave”. Uparcie nie nauczywszy się chińskiego zacząłem po angielsku. Tradycyjnie uśmiechnięty tubylec dał mi do zrozumienia, że angielskiego ani dudu,…

  • Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – balonem nad górami rzeki Li

    Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – balonem nad górami rzeki Li

    Cały poprzedni dzień trwały twarde negocjacje z jedną z lokalnych firm oferujących przeloty balonami wśród tutejszych skał. Zaczęli od równowartości 800 zł od osoby, plus mieliśmy zorganizować sobie transport osobno. Skończyło się na tym, że przyjechali po nas przed świtem – a cała impreza kosztowała połowę ceny. Dodatkową atrakcją –…

  • Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – Xinping – dzień 1

    Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Chiny 2009 – Xinping – dzień 1

    Wieczorem dotarliśmy do wioski Xinping położonej na brzegu rzeki Li, meandrującej wśród niesamowitych skał krasowych. Paweł słusznie wpadł na pomysł, żeby namówić jednego z „rybaków”, żeby następnego dnia wczesnym rankiem wypłynąć na rzekę. Dzięki temu mogliśmy uniknąć tłumów – choć nie wilgoci, która dawała się optyce we znaki. I tak…

Comments

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *