Gosses Bluff



Animacja przedstawiająca pozostałości krateru meteorytowego Gosses Bluff w Australii.

Gosses Bluff jest uważany za zerodowane pozostałości centralnego wzniesienia pozostałego po znacznie większym kraterze meteorytowym. Struktura ta znajduje się w południowej części Terytoriów Północnych Australii, około 175 km na zachód od Alice Springs i około 212 kilometrów na północny-wschód od Uluru.

Uważa się, że krater został utworzony przez uderzenie asteroidy lub komety około 142,5 ± 0,8 milionów lat temu, bardzo blisko granicy między Jurą a Kredą. Początkowo krater miał średnicę około 22 km jednak ta dawno temu uległa zatarciu w wyniku erozji. Widoczny dzisiaj pierścień wzgórz o średnicy 5 km i wysokości 180 m jest interpretowany jako relikt centralnego wzniesienia krateru – bardzo twardych skał wyniesionych na powierzchnię ze znacznej głębokości. Impaktowe pochodzenie tej struktury po raz pierwszy zaproponowano w 1960 roku, jako dowody wskazując liczne stożki impaktowe.

Bolid uderzył w płaską równinę, leżącą około 2km powyżej obecnej powierzchni. Eksplozja miała charakter kataklizmu, prowadząc do całkowitego odparowaniu bolidu, wzbijając chmurę o wysokości kilku kilometrów w kształcie grzyba, taką samą, jak te, które powstają w wyniku wybuchu nuklearnego. Szacuje się, że energia uderzenia była przynajmniej 200 000 razy większa od bomby atomowej zrzuconej na Hiroshimę. Poza zniszczeniem tysięcy kilometrów kwadratowych wokół krateru zderzenie było zapewne odczuwalne na całym świecie.

Nieznana jest wielkość meteorytu.  Badacze sądzą, że uderzył w Ziemię z prędkością około 70 km / sekundę przenikając nie więcej niż 600 m wgłąb. Jednocześnie uderzenie było na tyle silne, że wywołało pęknięcie warstw skalnych na głębokości powyżej 4 km. Impakt spowodował potężną kompresję, po której nastąpiło odbicie, tworząc duży krater o średnicy 20-25 km i wyniesienie centralnych skał z głębokości tysięcy metrów poniżej. Skały centralnej, obecnie widocznej  części pochodzą z głębokości ponad 3000m, a te w zewnętrznej części krateru z głębokości około 200 metrów. Szacuje się, że obecnie powierzchnia terenu leży około 2 km poniżej powierzchni uderzenia.

Krawędź Gosses Bluff wznosi się 180 m nad otaczającą równiną, i jest ograniczona przez strome klify. Depresja w centrum struktury leży tylko nieznacznie powyżej poziomu równiny  na północnym skraju Kotliny Amadeus. Płaska równina synkliny składa się z warstw datowanych na proterozoik i paleozoik, mających około 8 km grubości. Po stronie północno-wschodniej pierścień krateru został nacięty w wyniku erozji wodnej. Na szczycie pierścienia, na wysokości około 900 m npm, znajduje się starożytna powierzchnia erozyjna, pochodząca  z późnej epoki kredy i trzeciorzędu.

Dowody bezpośredniego uderzenia meteorytu, według Twidale & Campbell, to warstwy osadów, które są stromo pofałdowana a także lokalnie odwrócone, liczne stożki udarowe, a także płaskie struktury w kwarcu, osady, które zawierają fragmenty mające do kilkudziesięciu metrów średnica i szkła mineralne. Skatalogowano tu także anomalie grawitacyjne i magnetyczne podobne do tych z innych struktur, które uznaje się struktury uderzeniowe. Najmłodsze skały zdeformowane przez uderzenie zostały datowany na koniec dewonu, wskazując na wiek około 144 mln lat.

Krater został nazwany Gosses przez podróżnika Ernesta Gilesa w 1872 roku na cześć H. Gosse, członka Royal Society.

Dla Aborygenów Arrernte miejsce to jest święte i znane jako Tnorala. W legendach Arrernte Tnorala także jest dziełem kosmicznego oddziaływania: w czasie śnienia, grupa niebiańskich kobiet tańczyła wśród gwiazd Drogi Mlecznej. Jedna z kobiet zmęczyła się i odłożyła dziecko w do drewnianego kosza. Gdy kobiety nadal tańczyły, kosz przewrócił się a niebiańskie dziecko spadło na Ziemię tworząc okrągły górski pierścień. Rodzice dziecka, gwiazda wieczorna i poranna, do dnia dzisiejszego poszukują swojego dziecka.

Nadchodzące wyprawy, które zaprowadzą Cię w to miejsce to:

Byliśmy tutaj:

Źródła:

  • Zajawka filmu z Nowej Zelandii

    Zajawka filmu z Nowej Zelandii

    Prace nad filmami z wyprawy do Australii i Nowej Zelandii powolutku się popychają. Dzisiaj krótka zajawka filmu z ostatniego segmentu wyprawy

  • Całkowite zaćmienie Słońca – Australia 2012 – Cairns – Symulacja zjawiska

    Poniżej symulacja lokalnych warunków w trakcie zaćmienia, które będziemy obserwować z okolic Cairns w Australii

  • Hybrydowe zaćmienie Słońca – Gabon – 3 listopada 2013

    W listopadzie będzie miało miejsce hybrydowe zaćmienie Słońca – zacznie się na Atlantyku jako obrączkowe, po czym przekształci się w całkowite na długo zanim dotknie lądu w Gabonie. Niestety prognozy pogody w Afryce Środkowej są póki co fatalne, bowiem jest to środek pory deszczowej. Zaćmienie będzie trwało w Gabonie nieco…

  • Warsztaty Fotografii Krajobrazowej – Hawaje 2013

    Warsztaty Fotografii Krajobrazowej – Hawaje 2013

    Tomasz Czarnecki i Jerzy Arsoba zapraszają na wyprawę przez obszary wulkaniczne USA i do wulkanicznego raju na środek Pacyfiku. Warsztaty fotografii połączymy z tematami astronomicznymi wędrując do stóp jednego z najważniejszych obserwatoriów na Ziemi – W.M. Keck Observatory oraz obserwacjami nocnego nieba z Haleakala Observatory.  W ciagu dwóch tygodniu zasmakujemy…

  • Warsztaty Fotografii Krajobrazowej – USA 2013

    Warsztaty Fotografii Krajobrazowej – USA 2013

    Tomasz Czarnecki i Jerzy Arsoba zapraszają do udziału w Warsztatach Fotografii Krajobrazowej w USA. Zabierzemy Państwa w niezwykłą wyprawę do kanionów – zarówno tych największych, jak i ukrytych perełek; w góry i na pustynie, pod wodospady i na spotkania z rdzennymi mieszkańcami Ameryki. Wylatujemy za: [CountDown id=2 width=250 custom_widget=0 year=2013…

  • Sześć świętych gór Indian Navajo

    W mitologii Navajo Pierwszy Człowiek stworzył święte góry jako repliki gór Czwartego Świata, z ziemi stamtąd pochodzącej. Cztery góry wyznaczają granice tradycyjnych terenów Navajo: Sisajnini (Sisnaajiní, Tsisnaasjiní) w Kolorado, obecnie Blanca Peak   Wyświetl większą mapę Święta Góra na Wschodzie, Góra Wschodu, Góra Białej Muszli – najwyższa góra masywu Sierra…

  • Zabezpieczone: USA 2012 trasa – dzień po dniu

    Zabezpieczone: USA 2012 trasa – dzień po dniu

    Brak zajawki, ponieważ wpis jest zabezpieczony hasłem.

  • Tranzyt Wenus i wulkany Hawajów – Hawai’i 2012

    Tranzyt Wenus i wulkany Hawajów – Hawai’i 2012

    Wylatujemy za: [CountDown id=2 width=250 custom_widget=0 year=2012 month=06 day=02 hours=11 minute=00] Tomasz Czarnecki i Jerzy Arsoba zapraszają na wyprawę na środek Pacyfiku – w pogoni za małym cieniem… jednak i niezwykle rzadkim. Tranzyt Wenus to zjawisko, które należy do najrzadszych w astronomii Układu Słonecznego. Pary tranzytów, oddzielone 8 latami dzieli…

  • Prognoza pogody dla Bryce Canyon N.P. w trakcie zaćmienia

    Prognoza pogody dla Bryce Canyon N.P. w trakcie zaćmienia

    Na stronie „Weather Statistics for 2012 Annular Eclipse” pojawiły się prognozy m.in. zachmurzenia nad Bryce. Wygląda to na to, że wybraliśmy jedno z lepszych miejsc:     bez zachmurzenia rzadki chmury rozproszone zachmurzenie porozrywane zachmurzenie Zaciągnięte Całkowite zachmurzenie Wyliczone % zachmurzenie mm opadów deszczu miesięcznie   średnia maksymalna temperatura średnia…

  • Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Australia i Nowa Zelandia 2012

    Wyprawa na całkowite zaćmienie Słońca – Australia i Nowa Zelandia 2012

    Jerzy Arsoba i Tomasz Czarnecki zapraszają na Wyprawę Fotograficzną do Australii iNowie Zelandii połączoną z obserwacjami Całkowitego Zaćmienia Słońca na półwyspie Cairns. W trakcie wyprawy odwiedzimy niezwykle malownicze miejsca świata do góry nogami – zarówno te znane, jak i tajemne skarby Aborygenów – miejsca niezwykłe, których piękno na długo zostanie…

Comments

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *