Gosses Bluff



Animacja przedstawiająca pozostałości krateru meteorytowego Gosses Bluff w Australii.

Gosses Bluff jest uważany za zerodowane pozostałości centralnego wzniesienia pozostałego po znacznie większym kraterze meteorytowym. Struktura ta znajduje się w południowej części Terytoriów Północnych Australii, około 175 km na zachód od Alice Springs i około 212 kilometrów na północny-wschód od Uluru.

Uważa się, że krater został utworzony przez uderzenie asteroidy lub komety około 142,5 ± 0,8 milionów lat temu, bardzo blisko granicy między Jurą a Kredą. Początkowo krater miał średnicę około 22 km jednak ta dawno temu uległa zatarciu w wyniku erozji. Widoczny dzisiaj pierścień wzgórz o średnicy 5 km i wysokości 180 m jest interpretowany jako relikt centralnego wzniesienia krateru – bardzo twardych skał wyniesionych na powierzchnię ze znacznej głębokości. Impaktowe pochodzenie tej struktury po raz pierwszy zaproponowano w 1960 roku, jako dowody wskazując liczne stożki impaktowe.

Bolid uderzył w płaską równinę, leżącą około 2km powyżej obecnej powierzchni. Eksplozja miała charakter kataklizmu, prowadząc do całkowitego odparowaniu bolidu, wzbijając chmurę o wysokości kilku kilometrów w kształcie grzyba, taką samą, jak te, które powstają w wyniku wybuchu nuklearnego. Szacuje się, że energia uderzenia była przynajmniej 200 000 razy większa od bomby atomowej zrzuconej na Hiroshimę. Poza zniszczeniem tysięcy kilometrów kwadratowych wokół krateru zderzenie było zapewne odczuwalne na całym świecie.

Nieznana jest wielkość meteorytu.  Badacze sądzą, że uderzył w Ziemię z prędkością około 70 km / sekundę przenikając nie więcej niż 600 m wgłąb. Jednocześnie uderzenie było na tyle silne, że wywołało pęknięcie warstw skalnych na głębokości powyżej 4 km. Impakt spowodował potężną kompresję, po której nastąpiło odbicie, tworząc duży krater o średnicy 20-25 km i wyniesienie centralnych skał z głębokości tysięcy metrów poniżej. Skały centralnej, obecnie widocznej  części pochodzą z głębokości ponad 3000m, a te w zewnętrznej części krateru z głębokości około 200 metrów. Szacuje się, że obecnie powierzchnia terenu leży około 2 km poniżej powierzchni uderzenia.

Krawędź Gosses Bluff wznosi się 180 m nad otaczającą równiną, i jest ograniczona przez strome klify. Depresja w centrum struktury leży tylko nieznacznie powyżej poziomu równiny  na północnym skraju Kotliny Amadeus. Płaska równina synkliny składa się z warstw datowanych na proterozoik i paleozoik, mających około 8 km grubości. Po stronie północno-wschodniej pierścień krateru został nacięty w wyniku erozji wodnej. Na szczycie pierścienia, na wysokości około 900 m npm, znajduje się starożytna powierzchnia erozyjna, pochodząca  z późnej epoki kredy i trzeciorzędu.

Dowody bezpośredniego uderzenia meteorytu, według Twidale & Campbell, to warstwy osadów, które są stromo pofałdowana a także lokalnie odwrócone, liczne stożki udarowe, a także płaskie struktury w kwarcu, osady, które zawierają fragmenty mające do kilkudziesięciu metrów średnica i szkła mineralne. Skatalogowano tu także anomalie grawitacyjne i magnetyczne podobne do tych z innych struktur, które uznaje się struktury uderzeniowe. Najmłodsze skały zdeformowane przez uderzenie zostały datowany na koniec dewonu, wskazując na wiek około 144 mln lat.

Krater został nazwany Gosses przez podróżnika Ernesta Gilesa w 1872 roku na cześć H. Gosse, członka Royal Society.

Dla Aborygenów Arrernte miejsce to jest święte i znane jako Tnorala. W legendach Arrernte Tnorala także jest dziełem kosmicznego oddziaływania: w czasie śnienia, grupa niebiańskich kobiet tańczyła wśród gwiazd Drogi Mlecznej. Jedna z kobiet zmęczyła się i odłożyła dziecko w do drewnianego kosza. Gdy kobiety nadal tańczyły, kosz przewrócił się a niebiańskie dziecko spadło na Ziemię tworząc okrągły górski pierścień. Rodzice dziecka, gwiazda wieczorna i poranna, do dnia dzisiejszego poszukują swojego dziecka.

Nadchodzące wyprawy, które zaprowadzą Cię w to miejsce to:

Byliśmy tutaj:

Źródła:

  • Relacja z Wyprawy Fotograficznej USA 2019

    Relacja z Wyprawy Fotograficznej USA 2019

    W lipcu 2019 r. eclipses.eu przemierzyło zachodnie stany USA w trakcie 4 tygodni odwiedzając niezliczoną liczbę parków narodowych i stanowych, rejonów chronionych a przede wszystkim wyjątkowych miejsc obfitujących w okazje do zrobienia niezwykłych zdjęć.

  • USA 2019 północny zachód – Wyprawa fotograficzna

    USA 2019 północny zachód – Wyprawa fotograficzna

    W drugiej połowie lipca zapraszamy na dwutygodniową wyprawę, w trakcie której będą mieli Państwo okazję zwiedzić najsłynniejsze parki narodowe USA: Yellowstone National Park, Grand Canyon National Park ale także te kultowe, oraz moje ulubione: Escalante Grand Staircase, Capitol Reef, Arches, Canyonlands i wreszcie Olympic National Park.

  • USA 2019 południowy zachód – Wyprawa fotograficzna

    USA 2019 południowy zachód – Wyprawa fotograficzna

    Tomasz Czarnecki zaprasza na wspólną eksplorację najpiękniejszych miejsc zachodnich Stanów Zjednoczonych. W pierwszej połowie lipca zapraszamy na dwutygodniową wyprawę, w trakcie której będą mieli Państwo okazję zwiedzić moje ulubione miasto USA – San Francisco, z którego wyruszymy na wschód, bo przez przez góry Sierra Nevada do miasta duchów Bodie, nad…

  • Całkowite Zaćmienie Słońca – Chile 2019

    Całkowite Zaćmienie Słońca – Chile 2019

    Chile, wieże Torres de La Paine, lodowce Patagonii, teleskop VLT w Obserwatorium Południowym ESO i pustynia Atacama, tętniące życiem metropolie Południowej Ameryki i senne miasteczka na Końcu Świata… a do tego całkowite zaćmienie Słońca. Zapraszam na wspólny pościg za cieniem Księżyca i przy okazji dotknięcie, a raczej pełnymi garściami zaczerpnięcie…

  • Grupa zamknięta – Grand Tour USA 2018

    Grupa zamknięta – Grand Tour USA 2018

    Nie ma już miejsc żeby w tym roku dołączych do foto-ekspedycji po zachodnich stanach USA. Zapraszamy do kontaktu w przyszłym roku!

  • Uwaga! Zmiana dat i planu Ekspedycji Fotograficznej USA 2018.

    Uwaga! Zmiana dat i planu Ekspedycji Fotograficznej USA 2018.

    Uwaga! Fotoekspedycja do USA 2018 zmieniła się w Grand Tour USA 2018 – zamiast trzech tygodni z początkiem w Salt Lake City i pobytem w Nowym Yorku zdecydowaliśmy się na przedłużenie wyjazdu o tydzień, początek w Seattle – a co za tym idzie do oryginalnego planu dochodzi zwiedzanie Parków Narodowych…

  • USA 2018 – Wyprawa fotograficzna

    USA 2018 – Wyprawa fotograficzna

    Tomasz Czarnecki zaprasza na wspólną eksplorację najpiękniejszych miejsc zachodnich Stanów Zjednoczonych. W ciagu trzech tygodniu odwiedzimy nie tylko dziesięć parków narodowych USA – w tym najsłynniejsze – Yellowstone Grand Canyon, Arches – i najpiękniejsze – Bryce Canyon i Zion,ale zajrzymy w miejsca znane i mniej znane – ale takie, które…

  • Warsztaty Fotografii Krajobrazowej – USA – Hawaje 2017

    Warsztaty Fotografii Krajobrazowej – USA – Hawaje 2017

    Tomasz Czarnecki zaprasza na wyprawę  do wulkanicznego raju na środek Pacyfiku. Warsztaty fotografii połączymy z tematami astronomicznymi wędrując do stóp jednego z najważniejszych obserwatoriów na Ziemi – W.M. Keck Observatory oraz obserwacjami nocnego nieba z Haleakala Observatory.  W ciagu 23 dni zasmakujemy czterech wysp archipelagu – Hawai’i, Maui, Molokai i…

  • Zapraszamy na wyprawę – Całkowite zaćmienie Słońca USA 2017

    Zapraszamy na wyprawę – Całkowite zaćmienie Słońca USA 2017

    21 sierpnia 2017 będzie miało miejsce zapewne jedno z najpowszechniej obserwowanych zaćmień całkowitych Słońca w historii. Tego dnia cień Księżyca przemknie przez całe USA z maksimum w Kentucky gdzie Słońce skryje się za Księżycem na 2 minuty i 40 sekund. Tam zapewne będą największe tłumy – zatem nas tam nie…

  • Warsztaty Fotografii Krajobrazowej – USA 2016

    Warsztaty Fotografii Krajobrazowej – USA 2016

    Tomasz Czarnecki i Jerzy Arsoba zapraszają do udziału w Warsztatach Fotografii Krajobrazowej w USA. Zabierzemy Państwa w niezwykłą wyprawę do kanionów – zarówno tych największych, jak i ukrytych perełek; w góry i na pustynie, pod wodospady i na spotkania z rdzennymi mieszkańcami Ameryki. Wylatujemy za: [CountDown id=2 width=250 custom_widget=0 year=2016…

Comments

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *