Gosses Bluff



Animacja przedstawiająca pozostałości krateru meteorytowego Gosses Bluff w Australii.

Gosses Bluff jest uważany za zerodowane pozostałości centralnego wzniesienia pozostałego po znacznie większym kraterze meteorytowym. Struktura ta znajduje się w południowej części Terytoriów Północnych Australii, około 175 km na zachód od Alice Springs i około 212 kilometrów na północny-wschód od Uluru.

Uważa się, że krater został utworzony przez uderzenie asteroidy lub komety około 142,5 ± 0,8 milionów lat temu, bardzo blisko granicy między Jurą a Kredą. Początkowo krater miał średnicę około 22 km jednak ta dawno temu uległa zatarciu w wyniku erozji. Widoczny dzisiaj pierścień wzgórz o średnicy 5 km i wysokości 180 m jest interpretowany jako relikt centralnego wzniesienia krateru – bardzo twardych skał wyniesionych na powierzchnię ze znacznej głębokości. Impaktowe pochodzenie tej struktury po raz pierwszy zaproponowano w 1960 roku, jako dowody wskazując liczne stożki impaktowe.

Bolid uderzył w płaską równinę, leżącą około 2km powyżej obecnej powierzchni. Eksplozja miała charakter kataklizmu, prowadząc do całkowitego odparowaniu bolidu, wzbijając chmurę o wysokości kilku kilometrów w kształcie grzyba, taką samą, jak te, które powstają w wyniku wybuchu nuklearnego. Szacuje się, że energia uderzenia była przynajmniej 200 000 razy większa od bomby atomowej zrzuconej na Hiroshimę. Poza zniszczeniem tysięcy kilometrów kwadratowych wokół krateru zderzenie było zapewne odczuwalne na całym świecie.

Nieznana jest wielkość meteorytu.  Badacze sądzą, że uderzył w Ziemię z prędkością około 70 km / sekundę przenikając nie więcej niż 600 m wgłąb. Jednocześnie uderzenie było na tyle silne, że wywołało pęknięcie warstw skalnych na głębokości powyżej 4 km. Impakt spowodował potężną kompresję, po której nastąpiło odbicie, tworząc duży krater o średnicy 20-25 km i wyniesienie centralnych skał z głębokości tysięcy metrów poniżej. Skały centralnej, obecnie widocznej  części pochodzą z głębokości ponad 3000m, a te w zewnętrznej części krateru z głębokości około 200 metrów. Szacuje się, że obecnie powierzchnia terenu leży około 2 km poniżej powierzchni uderzenia.

Krawędź Gosses Bluff wznosi się 180 m nad otaczającą równiną, i jest ograniczona przez strome klify. Depresja w centrum struktury leży tylko nieznacznie powyżej poziomu równiny  na północnym skraju Kotliny Amadeus. Płaska równina synkliny składa się z warstw datowanych na proterozoik i paleozoik, mających około 8 km grubości. Po stronie północno-wschodniej pierścień krateru został nacięty w wyniku erozji wodnej. Na szczycie pierścienia, na wysokości około 900 m npm, znajduje się starożytna powierzchnia erozyjna, pochodząca  z późnej epoki kredy i trzeciorzędu.

Dowody bezpośredniego uderzenia meteorytu, według Twidale & Campbell, to warstwy osadów, które są stromo pofałdowana a także lokalnie odwrócone, liczne stożki udarowe, a także płaskie struktury w kwarcu, osady, które zawierają fragmenty mające do kilkudziesięciu metrów średnica i szkła mineralne. Skatalogowano tu także anomalie grawitacyjne i magnetyczne podobne do tych z innych struktur, które uznaje się struktury uderzeniowe. Najmłodsze skały zdeformowane przez uderzenie zostały datowany na koniec dewonu, wskazując na wiek około 144 mln lat.

Krater został nazwany Gosses przez podróżnika Ernesta Gilesa w 1872 roku na cześć H. Gosse, członka Royal Society.

Dla Aborygenów Arrernte miejsce to jest święte i znane jako Tnorala. W legendach Arrernte Tnorala także jest dziełem kosmicznego oddziaływania: w czasie śnienia, grupa niebiańskich kobiet tańczyła wśród gwiazd Drogi Mlecznej. Jedna z kobiet zmęczyła się i odłożyła dziecko w do drewnianego kosza. Gdy kobiety nadal tańczyły, kosz przewrócił się a niebiańskie dziecko spadło na Ziemię tworząc okrągły górski pierścień. Rodzice dziecka, gwiazda wieczorna i poranna, do dnia dzisiejszego poszukują swojego dziecka.

Nadchodzące wyprawy, które zaprowadzą Cię w to miejsce to:

Byliśmy tutaj:

Źródła:

  • Całkowite zaćmienie Słońca, Australia 2028

    Całkowite zaćmienie Słońca, Australia 2028

    Zapraszamy do wspólnej wyprawy do Australii w lipcu 2028 roku, aby przeżyć jedno z tych niezwykłych zjawisk, które zostają z człowiekiem na całe życie: całkowite zaćmienie Słońca. Naszym proponowanym miejscem obserwacji jest Karlu Karlu, znane szerzej jako Devils Marbles, w sercu Terytorium Północnego, pośród przestrzeni, ciszy i monumentalnych głazów, które…

  • Obrączkowe zaćmienie Słońca – Madera 2028

    Obrączkowe zaćmienie Słońca – Madera 2028

    Zapraszamy do śledzenia planów wyjątkowej wyprawy na Maderę w styczniu 2028 roku, gdzie chcemy wspólnie przeżyć obrączkowe zaćmienie Słońca, jedno z tych zjawisk, które na długo zostają w pamięci. Wyspa położona pośród Atlantyku, z dramatycznym krajobrazem gór, klifów i oceanu, wydaje się niemal stworzona do spotkania ze światłem, cieniem i…

  • Całkowite Zaćmienie Słońca – Maroko 2027

    Całkowite Zaćmienie Słońca – Maroko 2027

    Zapraszamy do wspólnej wyprawy do Maroka w 2027 roku, aby przeżyć jedno z tych rzadkich wydarzeń, które na długo zostają w pamięci: całkowite zaćmienie Słońca. Wyobraź sobie światło pustyni, dalekie horyzonty, rozgrzane barwy południa i tę krótką, niezwykłą chwilę, gdy dzień zamienia się w zmierzch, a nad krajobrazem pojawia się…

  • Zaćmienie Słońca obserwowane przez misję Artemis II

    Zaćmienie Słońca obserwowane przez misję Artemis II

    Są zaćmienia, a potem są zaćmienia widziane z krawędzi ziemskiej kolebki. Z pokładu Integrity, statku kosmicznego Orion misji Artemis, znajomy dramat Słońca, Księżyca i cienia staje się czymś o wiele głębszym: cichym zrównaniem zawieszonym nad krzywizną naszego świata. Bez hałasu tłumu. Bez mgiełki na horyzoncie. Tylko ostry blask słońca, pogłębiająca…

  • Całkowite zaćmienie Słońca na Islandii 2026 – Plan trasy 4×4 p.1

    Całkowite zaćmienie Słońca na Islandii 2026 – Plan trasy 4×4 p.1

    Islandia będzie jednym z najlepszych miejsc na świecie do obserwacji całkowitego zaćmienia Słońca 12 sierpnia 2026 roku. Znajduje się w samym pasie całkowitości, a czas trwania zjawiska wyniesie około 1–2 minut w zależności od lokalizacji. Szczególnie atrakcyjne warunki oferuje zachodnia część wyspy, gdzie rozległe krajobrazy i niewielkie zanieczyszczenie światłem tworzą…

  • Eclipse solar total en Islandia 2026 – Plan de ruta 4×4 pág. 2

    Eclipse solar total en Islandia 2026 – Plan de ruta 4×4 pág. 2

    La segunda parte de la ruta en 4×4 se centra en la preparación final para observar el eclipse solar total del 12 de agosto de 2026. Es fundamental situarse dentro de la franja de totalidad, especialmente en el oeste de Islandia, incluyendo regiones como Westfjords, la península de Snæfellsnes y…

  • Eclipse solar total en Islandia 2026 – Plan de ruta camper pág.2

    Eclipse solar total en Islandia 2026 – Plan de ruta camper pág.2

    La segunda parte de nuestro viaje por Islandia nos lleva por el norte del país y hacia los Westfjords, donde la ruta se vuelve todavía más expedicionaria y los paisajes aún más salvajes. Empezamos cerca de Húsavík, con la posibilidad de observar ballenas por la mañana, y seguimos hacia las…

  • Eclipse solar total en Islandia 2026 – Plan de ruta camper pág. 1

    Eclipse solar total en Islandia 2026 – Plan de ruta camper pág. 1

    Los primeros días de nuestra expedición islandesa en camper se sienten como una entrada directa al corazón de las fuerzas de la Tierra. Empezamos en la península de Reykjanes, donde la dorsal mesoatlántica emerge sobre el océano y el paisaje está marcado por grietas tectónicas, campos de lava, zonas geotérmicas…

  • Całkowite zaćmienie Słońca Islandia 2026

    Całkowite zaćmienie Słońca Islandia 2026

    W sierpniu 2026 zachodni skraj Islandii stanie się sceną dla kolejnego zaćmienia Słońca. Aktualnie to jedynie zajawka, ale wkrótce opublikujemy więcej informacji.

  • Baltic States Express

    Baltic States Express

    Baltic States Express to wieloetapowa wyprawa z Gliwic przez Litwę, Łotwę i Estonię, łącząca historyczne miasta, zamki, wyspy, parki narodowe, mokradła i wybrzeża Bałtyku w jedną spójną, pełną kontrastów podróż. Od Trok i Wilna, przez Aukštaitiję, Rygę, Gauję, Tartu, Soomaa i Tallinn, aż po Saaremę, Ķemeri, Kłajpedę, Malbork i Toruń,…

Comments

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *